همشهری آنلاین - مریم شیرافکن: ارلینگ هالند فقط در زمین فوتبال به دنبال رکوردشکنی نیست؛ ستاره نروژی برای خواب و ریکاوری هم برنامهای عجیب دارد. او شبها دهانش را با نوار مخصوص میبندد تا بیشتر از بینی نفس بکشد؛ روشی که حالا دوباره توجه علاقهمندان به ورزش و تندرستی را جلب کرده است. اما آیا این ترفند واقعاً میتواند خواب و عملکرد ورزشی را بهتر کند؟
این مهاجم نروژی در گفتوگویی با پادکست «ایمپالسیو» از عادتهای عجیب خود پیش از خواب گفت و تأکید کرد که خواب را یکی از مهمترین عوامل برای حال خوب و عملکرد مناسب میداند. او در کنار استفاده از عینکهای مسدودکننده نور آبی و کمکردن محرکهای محیطی، گفت که هنگام خواب دهانش را با نوار میچسباند.
چرا هالند دهانش را میچسباند؟
دلیل اصلی که خود هالند برای این کار مطرح کرده، بیشتر نفس کشیدن از راه بینی است.
در روش موسوم به «چسب زدن دهان»، نوار مخصوص روی لبها قرار میگیرد تا فرد هنگام خواب کمتر از دهان نفس بکشد و بیشتر از مسیر بینی تنفس کند.
تنفس بینی بهطور طبیعی هوا را پیش از ورود به دستگاه تنفسی فیلتر، گرم و مرطوب میکند. به همین دلیل، توجه به تنفس بینی در سالهای اخیر در میان ورزشکاران و علاقهمندان به خواب و ریکاوری بیشتر شده است.
اما یک نکته مهم وجود دارد: اینکه تنفس بینی مفید است، به معنی آن نیست که چسب زدن دهان برای همه افراد مفید یا ضروری است.
ترفند عجیب هالند هنوز یک نسخه علمی قطعی نیست
محبوبیت این روش تا حد زیادی مدیون شبکههای اجتماعی و ورزشکاران مشهوری مانند هالند است؛ اما تحقیقات علمی درباره اثر چسب زدن دهان هنوز محدود است.
یک مرور نظاممند منتشرشده در سال ۲۰۲۵، ۱۰ مطالعه شامل ۲۱۳ نفر را بررسی کرد. برخی مطالعات بهبودهایی در بعضی شاخصهای اختلال تنفسی هنگام خواب نشان دادند، اما مطالعات دیگر فایده مشخصی پیدا نکردند و درباره خطرات احتمالی، بهویژه در صورت گرفتگی بینی، هشدار دادند. پژوهشگران در نهایت تأکید کردند که برای مشخص شدن مزایا و خطرات این روش به مطالعات بیشتری نیاز است.
حتی یک مرور و فراتحلیل جدیدتر که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده نیز تأکید میکند که دادههای مربوط به خود چسب زدن دهان بسیار محدود است و تنها دو مطالعه برای بررسی روایی این روش در دسترس بوده است.
اگر بینی گرفته باشد، این ترفند میتواند دردسرساز شود
اینجاست که تقلید از هالند میتواند ایده خوبی نباشد.
اگر فرد هنگام خواب به دلیل آلرژی، گرفتگی بینی، مشکلات سینوسی یا انحراف تیغه بینی نتواند بهخوبی از بینی نفس بکشد، بستن دهان میتواند مسیر جایگزین تنفس را محدود کند.
کلینیک کلیولند نیز درباره این روش هشدار داده و استفاده از چسب دهان را برای افرادی که انسداد بینی، گرفتگی مزمن بینی، آلرژی، عفونت سینوسی یا انحراف تیغه بینی دارند، مناسب نمیداند.
بهخصوص اگر فرد خرخر شدید، وقفه تنفسی هنگام خواب یا احتمال آپنه خواب داشته باشد، چسب زدن دهان نباید جای تشخیص و درمان پزشکی را بگیرد.
آیا راز ریکاوری هالند همین یک تکه نوار است؟
نه!
آنچه از صحبتهای هالند مشخص است، بخشی از یک سبک زندگی منظم برای خواب و ریکاوری است، نه یک ترفند جادویی.
او درباره اهمیت خواب، کاهش نور آبی پیش از خواب و محدودکردن محرکهای محیطی صحبت کرده و همچنین گفته است که تقریباً هر روز از سونا یا اتاق بخار استفاده میکند.
بنابراین اگر بخواهیم از عادتهای هالند یک پیام کاربردی بگیریم، احتمالاً مهمترین بخش آن توجه جدی به خواب و ریکاوری منظم است؛ نه اینکه صرفاً یک شب نوار روی دهان بزنیم و انتظار داشته باشیم صبح با انرژی یک ستاره فوتبال از خواب بیدار شویم.
پس چسب زدن دهان را امتحان کنیم؟
اگرچه این روش در فضای مجازی بسیار محبوب شده، شواهد فعلی هنوز آن را بهعنوان یک راهکار عمومی برای بهتر شدن خواب یا افزایش عملکرد ورزشی تأیید نمیکند.
حتی مرورهای علمی جدید نیز بر کمبود شواهد باکیفیت تأکید دارند. بنابراین نباید صرفاً به دلیل استفاده یک ورزشکار حرفهای از این روش، آن را برای خودمان تکرار کنیم.
اگر فرد شبها با دهان باز میخوابد، خرخر میکند یا احساس میکند از راه بینی بهخوبی نفس نمیکشد، بهتر است ابتدا علت این مشکل مشخص شود.
هالند ممکن است شبها با یک تکه نوار به استقبال خواب برود، اما راز اصلی ریکاوری او احتمالاً در مجموعهای از عادتهای منظم خواب، تمرین و استراحت است؛ نه یک چسب کوچک روی لبها.
منبع : pubmed
نظر شما